Sakız Adası’nda Sakız Hasadı

dsc_0116

Sakız Adası’nda Sakız Hasadı

 

Sakız Adası: damla sakızın anavatanı, bereketin, gastronominin ve mimari zenginliğin diyarı, mis kokulu ada… Sanatçıların ilham perisinin coştuğu ada…

 

Hasat zamanları her zaman heyecan vericidir. Ege’de ve Marmara’da zeytin ile üzümün, Karadeniz’de fındık ile çayın, Güneydoğu’da antepfıstığının ve daha bir çok farklı üründe hasatların gerçekleştiği ülkemizde her hasat mevsimi bir başka güzellikte yaşanıyor. Ve hasat dönemleri tur şirketlerinin de en hareketli olduğu dönemleridir. Düzenledikleri turlar ile insanların farklı deneyimler yaşamalarını ve o yörenin insanıyla bu heyecanı ortak paylaşmalarını sağlıyorlar.

Eylül ve Ekim aylarında ise en çok tur Yunanistan’ın Sakız Adası’na yapılıyor. Çünkü sonbaharda, adada sakız ağacının hasat edilme zamanı gelmiştir.

Hasat zamanı düzenlenen özel turlar..

Ülkemizden de Sakız Adası’ndaki hasat için oldukça kalabalık turlar düzenleniyor. Bu adanın Türkiye’ye en yakın Yunan adalarından biri oluşu, bu ziyaretlerin sıkça yapılmasındaki en büyük etken.. Çeşme’den hergün deniz otobüsü ve feribot seferleri var, yolculuk 30 dakika sürüyor. Kanada pasaportuna vize gerekmiyor. Turla gelen Türk vatandaşlarına da kapıda vize uygulaması olduğu için deniz otobüsleri dolu.. Çeşme’den gelip, otobüsle adayı gezip, yemek yiyip denize girdikten sonra akşamüstü dönmek neredeyse Çeşme’den İzmir’e gidip gelmekten daha kolay.

Benim Sakız Adası’na gidişim ise bir “doğum günü hediyesi” idi.  Tur şirketi Tatil Bank’ın sahibi, aile dostum Savaş CAN bana bu geziyi hediye etti, sağolsun..

Ayvalık’a çok sık giden bir körfezli olarak, dantel gibi adalarımızı motor gezileriyle gezerken hep özlemini duymuşumdur Sakız Adası’nın.. Ayvalık’ın her yerinde özellikle Cunda’da sakız kurabiyesi, sakız reçeli, sakızlı muhallebi gibi bir çok lezzet, damak tadımızın olmazsa olmazı.. Çocukluğumuzda bakkaldan çiğnemek için satın aldığım ince jelatin kağıtlı ambalajlardaki “damla sakızı”nı hatırlarım. Erik ağaçlarından akan gözyaşı diye tabir ettiğimiz özlerden de yapışkan ihtiyacımızı karşılardık. Sonraları sakızın yerini ciklet adı verilen elastiki, nane ya da değişik aromalı, renkli, sert, yumuşak başka ürünler aldı. Ama, bana göre hiçbiri eskiden çiğnediğim doğal sakızın yerini tutamaz. Sakızın o ferahlatıcı ve rahatlatıcı kokusuna ulaşamaz. Damla sakızı olarak satın aldığımız ufak, sarı berrak taneler, ağaçtan elde edilmiş doğal üründür. Ağaçtan elde edilmiş, hiçbir kimyasal işleme tabi tutulmamış.

 Sakız ağacının gözyaşı..

Sakız hasadını görmek isteyen turistlere bu konuda yardımcı olan eko-turizm acentaları var adada..  Sizi araziye götürüp bir bir anlatıyorlar. Biz de adaya ayak basar basmaz, sakız ağaçlarını görme arzusuyla yandık tutuştuk. Rehberimiz hasat dönemi olduğu için dikkat etmemiz gereken koşulları açıkladıktan sonra ağaçların arasında gezmeye başladık. Sakız ağacı, bir Akdeniz ağacı.. Zeytin ile birlikte Akdeniz’in iki sembol ağacından biri.. 1-3 m yüksekliğinde, sık dallı, çalıya benzer, kışın bile yapraklarını dökmeyen güzel görünümlü bir ağaç.. Fakat gövdeleri farklı figürler ile dans edercisince, küçük guruplar halinde, farklı bir çekiciliği olan bu ağacı izlerken, gövdesine atılan centiklerden akan gözyaşlarının, ağacın altına serilen kalsiyum karbonatlı beyaz toprağa düşüş anı ve güneşteki pırıltıları tıpkı bir inci tanesi görkeminde gözüküyordu benim için..

Haziran ayında sakız ağaçlarının köklerinin çevresinin tırpanla temizlenip, kalsiyum karbonat serpilmesiyle hasat da resmi olarak başlamış oluyor. Kalsiyum karbonat serpilme sebebi ağacın gövdesinden akan sakızların bu beyaz tozun üstüne yapışmalarını sağlamak.. Sonrasında özel bir bıçakla ağaçların gövdelerine her gün, mahir eller tarafından verevlemesine çizikler atılıyor ki, ağaç için asıl hayati işlem bu.. İşte o muhteşem aromalı nazlı ürün de bu yarıklardan akıyor, kristalleşiyor ve kendi ağırlığıyla toprağa düşüyor.

Sakız hasadı güneş tepeye çıkmadan çok erken saatlerde yapılıyor ki erimiş olmasın, rahat toplanabilsin. Sadece yere düşen sakızlar toplanıyor, gövdenin üstündekileri zorla sıyırmak falan yok. Sıyırma işlemi Ağustos ve Eylül’de hasat ortası ve bitiminde yapılabiliyor.

Toplanan, birkaç kez elekten geçirilip, yapraklarından arındırılan ve yıkanan sakızlar evlerin nemli olmayan bir odasında taş zemine yayılıp kurumaya bırakılıyor. Havalar soğuduktan sonra evin her yaştan hanımları kapı önlerinde sakız parçalarını teker teker özenle elden geçiriyor, taş toprak parçalarını cımbız ve iğneyle temizleyerek onları kar beyazı sakız parçacıklarına dönüştürüyor. Bundan sonra bu değerli ürün adanın tek yetkili sakız kooperatifine “Sakız Adası Damla Sakızı Birliği”ne teslim ediliyor.

Sakız adasında 2 milyon sakız ağacı var. Hepsi de ailelerin kendi malı.. Sakızla ilgilenmek kadınların görevi.. Hasada kadar ağaçların bellenmesi, reçineleri toplamak ve satışa hazır hale getirmek hep onların işi.. Sakız fiyatlarının niçin bu kadar yüksek olduğunu merak etmek yersiz. Zira dünya üzerinde ticari olarak üretiminin yapıldığı tek yer Sakız Adası, hatta sadece adanın güneyi.. Üstelik hasadı da oldukça meşakkatli.. Neredeyse tüm yaza yayılan bir işlemler silsilesinin ardından her ağaçtan yılda ortalama sadece 200 gram kadar sakız elde edilebiliyor.

Ve alışveriş zamanı..

Çikolatası, kahvesi, lokumu… Ve biraz da sakız alışverişi zamanıSakızın envai çeşidini görmek için mutlaka uğramanız gereken dükkan Mastihashop… Burada çikolatası, macunu, reçeli, kurabiyeleri, pastiller, helvalar, simitler, likör, damla sakızlı pide, kaşık tatlısı ve daha bir çok çeşit bu mekanda var ve hepsi de sakızdan üretim yapılıyor. Sırf bu dükkan için yanınızda ekstradan bir çanta taşımanız gerekebilir.

Evet, Sakız Adası gün ve geceleri o kadar şairane ve duygusal anılarla doldu taştı ki.. Ülkemizdeki sanatçıları  özellikle ressam dostlarımı Sakız Adası’nda bir araya getirecek ve sabahlara kadar Yunan ve Türk müziklerinin nağmeleriyle renklenecek olan “Sanat ve Müzik Gecesi”  için 16-18 Aralık günleri Sakız Adası’nda  buluşma hazırlıklarına başladık bile…

 

Haber&Fotoğraflar: Haşmet DEMİRBİL

 

Mesaj Tartışma

İlk yorumu siz “Sakız Adası’nda Sakız Hasadı”

 
Translate »

Powered by themekiller.com watchanimeonline.co